Bildtspraak

Krottje Kaper

Door de redactie van de Bildtse Post

Fleden keer had ik ’t over ’n Krottje die’t feerder leefde as ’n Kaper. Om de boel weer wat in evenwicht te krijen, sil ik ’t nou hè over ’n Kaper die’t ’n Krottje worde.

Sjoerd Jehannes Krottje worde in 1862 in St.-Anne geboren. Hij weunde nag thús doe’t syn hait in 1886 sturf. Mim ferfoer met ’n dochter na Beetgum en ’n jongere broer Jinne socht syn hail in Amerika. Sjoerd gong in maai 1890 na Stedum in Grunningen. Der kon-y an ’e slag in ’n flasfebryk. Hij trof der op syn werk Sytske Kaper die’t ok fan ’t Bildt kwam. Se trouden in juny 1890 in Stedum en kregen twee kines: Okky en Jehannes. ’t Seuntsy kwam 24 jannewary 1892 in ’t Grunninger dorp ter wereld en sturf 13 april ’t selde jaar in Grand Rapids, Michigan in Noord-Amerika.
’t Gesin Krottje-Kaper waar emigreerd. In Grand Rapids kregen Sytske en Sjoerd nag ses kines: John, Dick, Cornelius, Gertrude, James en Claude. De namen hè de kines op latere leeftiid sels bedocht. Se worden dêr doopt met Nederlânse namen in ’e Dutch Christian Reformed Church. Se praatten Nederlâns, of beter said: Bildts. Se dochten in ’t Bildts, se droomden in ’t Bildts. De doomny waar ’n Nederlander. Se lâzen De Grondwet, ’n Nederlânstalige krant die’t in 1905 bekind maakte dat ”Jimmy Krottje, fier jaar oud seuntsy fan mr. en mrs. Suart Krottje bij elke ôfwezighyd fan ’e mim op ’n stoel klom. Hij nam ’n flessy karbolsuur fan ’e kast, dronk der ’n part fan op en doe’t ’e dokter kwam, waar ’t te laat om ’e levensgeesten weer op te wekken. De ouwe loi binne troasteloas.”
Of se lâzen De Volksvriend, ’n ândere Nederlânstalige krant die’t in 1941 melding maakte fan ’t noadlottige ongemak fan broer Jinne Krottje. Hij worde in syn auto in ’t plakky Holland, der’t ’e dyk ’t spoor krúste, deur ’n izeren monster in ’e flank anreden en waar op slag doad. Syn frou mankeerde niks.

De as Klaas doopte seun Claude noemde ’m Krotjer. Hij ferfoer na Battle Creek, troude, sat in ’e metaalbewerking en dreef ’n resterant, skaidde, troude op ’e nij en worde hait fan ’n dochter, Carole Ann. Claude Krotjer sturf in 1970 na ’n lange, slopende sykte. De dochter troude, waar sikteresse in ’n sikenhuus en is negen jaar leden in Elkhart, Indiana sturven.

Ok Claude syn suster Gertrude noemde hur Krotjer. Je binne in ’e Ferenigde Staten frij om jesels te noemen soa-as je wille. Se hè dêr gyn burgerlike stand. Je worre doopt in ’e kerk en je trouwe in ’e kerk. Hier is ’t ’n toer om je foor- of achternaam te ferânderen. Dêr niet. Gertrude noemde hursels Ardath Gertrude Krotjer en se het ’n oplaiding had in stenografy. Ok skreef se boeken, swaar stichtlike kynderboeken. Se troude met ’n adfekaat út Illinois.

Wiles ik dut allegaar útsocht, kwam ik inenen ’n Mary Krottje teugen. Se werkte in 1910 as dienstmaid bij ’n jong gesin in Grand Rapids. Wie kon sij weze? Ik had alle Krottjes in Michigan op ’e kaart. Sjoerd-en-dy en syn broer Jinne. Wie waar in fredesnaam Mary? In sokke akkefisys motte je werom na de bron. Sytske Kaper ferfoer in 1879 met hur mim fan St.-Anne na Syldyk, ’n dorpy in ’e gemeente Loppersum.
Der kreeg se fier jaar later ’n poppy: Martsy Kaper, want hait onbekind. Se kwam met hur dochtertsy ’n stikmnnig jaren later an in Stedum. Onderweegs had se nag ’n poppy kregen: Jitske Kaper, want hait onbekind. Doe troude se met Sjoerd Krottje en sij emigreerden. Sytske nam hur baide dochters fansels met en die Martsy Kaper noemde hur in 1910 in Grand Rapids Mary Krottje. Sij troude met John Charles Ritchart, kreeg twee kines en laai in 1943 eerst nag ses dâgen in ’t sikenhuus der’t se op 10 oktober dat jaar sturf.

Douwe Zwart

Buienradar.nl


Laatste columns



Buienradar.nl