Bildtspraak

Op ’e raad

Door de redactie van de Bildtse Post

Sit ik hier achter de kouwe kompjoeter te wachten op inspirasy, op woorden die’t in my opkomme die’t ik dan an ’t beeldskerm toefertrouwe kin. ’t Is frijdegoverdâg en se komme niet. Ik kyk somber na bútten. ’t Waait ’n storm en ’t regent honnehokken.

Ik steek ’n peuk op. Altyd goed foor ’n ingeving. Ik jaag dikke rookplúmmen de kamer in, maar alles wat ’r in my daalt, gyn toepaslike ideejen die’t myn harsenssellen an ’t draaien krije. De radertsys staan stil. Binne se fastlopen? Mot ik smere? Ik kies foor ’n stevige burrel.

Ik mot inenen dinke an myn eerste kollum hier in ’e Bildtse Post. ’t Waar in july 2002. ’t Gong lo ’k over ’n mîg die’t ik niet doad slaan wou, maar de kamer útjage sou. Dat misleerde fansels. Ik hew ’n map met al myn ouwe kollums in ’e boekekast lêgen. Ik blader d’r in om en lees dat ik ’t over och soa groate getallen hew en over myn overbuurman meester Bloembergen en over ’n operasy in o.k. ses en over de groatste Bilkert en ’e klaine Bildtse Kemedy. Ok Tryntsy komt ferbij, want sij kwam bij mij en ik bij hur. Ik beskriif hoe’t sij lachte om ’n gedicht fan Paul van Ostaijen. Ik lêg de naam Kadal út en útter myn ferbazing over ’t fait dat Op ’e raad deur een út Minnertska in ’t Frys skreven worde.

Ik fernim dat Op ’e raad herdoopt is in Bildtspraak en dan ferskynt ’r patsboem ’n kiky fan ’e kollumnist bij. Eerst staan ik d’r brimstig op met ’n groate swarte hoed op en jaren later sonder, maar met ’n glimlach. Ik lees op ’e nij myn stikky over ouwe Bildtse woorden fan sirka 1820 en over Bildtse toponimen út ’e achttynde eeuw en over de ontdekking fan ’e Smoetstaig. Feul kollums gaan over wat ik as argyfmetwerker op ’t gemeentehuus metmaakte; ik skreef over drokke Amerikaanse gasten met kleurige petsys op en over ouwe, núvvere Bildtse woorden in ’n adfertînsy fan ’n Stannebuurtster bakker. Ik fyn ’t dege neskierig nou’t ik ’t allegaar weer ônder ogen krij. Feul gedichten komme ferbij en ’t fâlt my nou op dat ik taal wetefaak as onderwerp had. Ik lees weer Ferleden Tiid en Overtreffende Trappen en ’t Alfabet. Knap skreven, mot ik sêge. Feul boeken passere de revu, ouwe en nije. Ik skink nag ’s in.

Na 2009 komme de Krottsys in beeld. Ik waar doe al jaren doende om ôns mims stamboom út te soeken. Dat waren serieuze stikken, maar ok de mâlloatighyd speulde altyd ’n groate rôl in mijn kollums. Onsinnige bijdragen, faak te gek foor woorden, maar altyd met ’n fette knypoog en faak bedoeld as ’n les, soa-as die ontdekking fan ’t nalaten werk fan ’e beste Bildtse dichter ooit: Jan Hain Floeberwabsky en myn fizy op ’t meest mislikmakende woord: luheuk en dan die halfwize mop over de boeren Binnema en Bonnema.

De kollums fertelle ’n part fan myn leven, over wat ik dee en docht en beleefde en wie’t ik teugenkwam en wie niet. Faak humoristys, maar somstiden ernstig en stemmig, befoorbeeld at ik mînsen anhaalde die’t sturven waren, soa-as meester Arryn Dijkstra, Sjoerd Schaaf en myn Tryntsy fansels. En ok ’t overlijden fan ’t fúzzerende Bildt staat swart op wit. Ik noemde de nije gemeente as eerste Waddenhoek.

Ik klap de map dicht. ’t Is weest. Ruugweg twintig jaren binne in ’n overdâgskoft an mij ferbij flogen in 134 kollums. Dut is nummer 135. Dut waar nummer 135.

Douwe Zwart

Buienradar.nl

Bildts Filmhuus:



Podcast Nag even Bildts:


Laatste columns



Buienradar.nl