Bildtspraak

Soptemaatsy

Door de redactie van de Bildtse Post

D’r kwam wat groenigs foor ‘t licht. In ‘n naad tussen de metalene bak in ‘t ânrecht en ‘t ânrecht sels. Wij weune hier al weer 27 jaar. ‘t Huus ston doe al feertyn jaar. An ’t ânrecht is nooit wat ferânderd. ‘t Is fan hout. Helendal naar ‘t sin.

Deur ‘t gebrúk lykwels kwam d’r ‘n naadsy tussen de metalene ôfwasbak en ‘t houtene ânrecht. Dat fyn ik fiis. ‘t Mot nag ‘s weer opknapt en bijwerkt worre. En nou temînsen, want d’r sat ‘n klain plakky groenigs. Fansels, ik had ‘t drekt wegskrôbe motten, maar ik waar aigenlik ‘n bitsy benijd, wie of wat ‘t andurde om in dat naadsy te groeien. En ‘t groeide dat ‘t ‘n lieve lust waar. Alle dagen worde ‘t groene stippy ‘n bitsy groater.
Na ‘n paar dagen waar ‘t dúdlik ‘n plantsy. ‘n Broeinegeltsy of ‘n ânder stikky onkruud? Na ‘n week wist ik ‘t seker: ‘t waar ‘n temaat! Dat waar leuk, dos? Ik pakte ‘n flinke blompot met modder en ferplantte de temaat. ‘t Anrecht waar weer skoan en ‘t temateplantsy deen ‘t wonderbaarlik goed. ‘t Groeide bij de dâg. Blommen en planten bij mij in ‘e huus treffe ‘t meestal niet. Ik fergeet se domweg om water te geven.
Maar Temaat kreeg alle andacht. In ‘t fînsterbank naast de trap had-y ‘n mooi plakky foor ‘t rút. Alle offens at ik fan ‘t bêd ôf gong, had Temaat myn folle andacht. Kreeg alle offens op ‘e tiid syn drinken. En dat deed ‘m goed. Hij skoat omhoog. Doe’t-y ‘n halve meter hoog waar kwammen d’r blomtsys an. Mooie, klaine, gele blomtsys. Nije skeuten út de oksels haalde ik d’rôf en plantte se in ‘n nije pot met modder. Temaat groeide feerder en feerder. Worde ‘n meter hoog. ‘n Nij trossy blomtsys kwam foor ‘t licht. ‘t Waar ‘n fleurige Temaat, niet te stoiten. Wàt ‘n groeistúppen. Paste op ‘t lest niet meer in ‘t fînsterbank. Ferhuusde naar ‘n plakky op ‘e grônd foor ‘n rút dat an tot ‘e grônd toe loopt.
Hij sette de sokken d‘r onfermoeid weer in. Nag ‘n trossy blomtsys. Temaaat groeide mij boven ‘t hoofd. Fier trossys blomtsys en twee meter hoog. Fan ônderen worde-y wat gelig. Ik socht wat ouwe gaitekeuteltys en gâf ‘m die. Benijd wat-y derfan fon.
Dat deen al gau bliken: Lekker eten! Fan ‘t ônderste trossy fan dartyn blomtsys waren d’r drie die’t frucht setten. Klaine groene bâltsys. De tweede tros met 28 blomtsys sette 5 temaatsys an. De rank skoat omhoog tot an de solder.
Hier most ‘n ekspêr bij komme. Adfys: Onderste blâden d’rôf hale en de kale stâl plat lêge. At de eerste temaatsys road kleurden, die d’rôf hale. De blâden tot de folgende tros weer plat dellêge ensoafeerder. Op dut stoit is de plant wel 10 meter lang en lait om en om en groeit maar deur. Om de halve meter komt d’r ‘n trossy nije blomtsys. Der tik ik teugenan om de blomtsys hursels befruchte te laten met aigen stúfmeel.
‘t Hele rút is nou fol groene temateplant. De dieven út de oksels groeie ok as koal. Nag nooit hè ik soa’n súkses met ‘n plantsy had. Nou en dan haal ik d’r wat temaatsys ôf om in de sop te doen. Want wat is nou tematesop sonder tematen?!

Simy7*

Buienradar.nl

Bildts Filmhuus:



Podcast Nag even Bildts:


Laatste columns



Buienradar.nl