Cultuur

Bildtse burgemeesters in Domela syn tiid (7)

Frederik Christoffel Wiesenhaan, die’t gyn burgemeester fan ’t Bildt worde

Door de redactie van de Bildtse Post

Fleden week hew ik ankondigd dat ik nou fertelle sou, wat de bep fan Minke Schaaf, de oudste dochter fan Tjeerd Schat, bedoelde doe’t se fertelde dat ’t d’r der allerhaislikst om weg gong. Maar jim motte nag even geduld hewwe, want ik mot ’t eerst nag hewwe over deuze Frederik Christoffel Wiesenhaan.

F.C. Wiesenhaan. (bron: Corrie de Boer-Sterk/Stichting Erfskip Terpdoarpen)

Deur Klaas Dankert -  Ommers, begin augustus 1896 worde in de raadsfergadering ôfskaid nommen fan Edo Bergsma, die’t na ’n klaine fier jaar ôfraisde naar Enschede. Op 16 septimber ston in de Staatscourant dat F.C. Wiesenhaan, gemeentesiktaris in Ferwerderadeel, benoemd waar tot burgemeester fan de gemeente ’t Bildt. En - dat is wel heel apart – op 7 oktober worde publiseerd dat ’t Koninklijk Besluit met de benoeming fan F.C. Wiesenhaan tot burgemeester fan ’t Bildt op die syn fersoek introkken worde en dat met ingang fan 10 oktober 1896 D. Hesselink, tot dan toe burgemeester fan Fînsterwolde, eerste burger fan ’t Bildt worde. Dat maakt fansels neskierig. Ok al worde hij gyn burgemeester dos wille wij graag wete, wie’t deuze F.C. Wiesenhaan waar en werom at hij fan syn benoeming ôfsâg.

Wat die lêste fraag betreft, ston ’t antwoord eand septimber 1896 al in de krant: ‘De heer F.C. Wiesenhaan, enige dagen geleden benoemd tot burgemeester van de gemeente Het Bildt, heeft, naar men verneemt, van de Koningin-Regentes intrekking dezer benoeming ontvangen op grond van de gezondheidstoestand zijner echtegenote.’ Maar wij blive fansels neskierig wie’t deuze man waar.

Frederik Christoffel Wiesenhaan is in 1849 geboren in Rotterdam. Hij kwam út ’n fan oorsprong Dúts geslacht, út Nedersaksen. Frederik Christoffel Wiesenhaan het in 1891 ’n femilywapen make laten. Bovenop dut wapen staat ’n petriis, ok wel feldhoen, omdat se dochten dat Wiesehahn in ’t oud-Dúts feldhoen betekent. Maar dat klopt niet, de naam is ontstaan as bijnaam, in ’t Nederdúts is 't ‘n ‘Wieser Hahn’, ‘n (aigen)wize haan dus.

Rustende skutterij - In de Arnhemsche Courant leze wij dat F.C. Wiesenhaan in 1878 benoemd worde as siktaris fan de gemeente Ferwerderadeel. In datselde jaar worde hij bij Koninklijk Besluit benoemd tot tweede luitenant bij de fierde kompanjy fan ’t tweede bataljon rustende skutterij in Frysland en in 1882 worde hij beforderd tot kaptain.

Wiesenhaan weunde in ‘t hoofdplak Ferwerd en op 25 septimber 1882 troude hij met Joukjen van der Goot út Belkum. Sij kwam út de doopsgesinde húshouwing fan Syne Hiddes van der Goot en Elisabeth Koopmans. Se kregen tegaar twee kines: desimber 1883 ’n jonky: Adolph Frederik Hindrik en ses jaar later ’n maisy, dat de namen Alida Baudina Theodora metkreeg.

Hij waar in Ferwerderadeel op ferskillende terrainen och soa aktyf. Ik doen maar ’n greep. Hij waar naast gemeentesiktaris ok siktaris-ontfanger bij ’t waterskap der Zeedijken van Ferwerderadeel en fan 1884 ôf waar hij Presidint-Regint fan ’t aarmhuus in Hâlum. In syn frije tiid ferfulde hij ok nag de funksy fan agint bij de Levensverzekeringsmaatschappij Nederland.

Inpoldering - In 1887 waar hij een fan de oprichters fan de Naamlooze Vernootschap Stoomboot-maatschappij Hallum met as doel ’n geregelde beurtfaart foor persoanen, fee en goed op Luwt en Dokkum te ônderhouwen. Hij waar ok foorsitter fan de nag te bouwen Coöperatieve Stoomzuivelfabriek te Marrum en begin 1892 waar hij foorsitter fan ’n kemmissy, die’t ’n ôfdeling Ferwerderadeel fan de Friesche Maatschappij van Landbouw opricht het. En in 1892 worde onder laiding fan Wiesenhaan in Ferwerd ’n fergadering houwen fan belanghewwenden bij de inpoldering fan ’n groat part fan ’t búttendyks lând: ‘In beginsel werd tot inpoldering besloten.’

Wiesenhaan waar ok polityk aktyf, hij sat al gau in ’t bestuur fan de Centrale Vrijzinnige Kiesvereniging. In 1894 ston hij kandidaat foor de liberalen foor Provinsjale Staten in ’t hoofdkiesdistrikt Dokkum. Na herstimming worde hij koazen en in de seumersitting fan Provinsjale Staten folgde de installasy. Hij waar tussentiids in de Staten kommen en bij de folgende ferkiezings in 1895 waar hij wel weer kandidaat, maar hij kreeg te min stimmen om herkoazen te worren.

Later, in 1894, komme wij Weisenhaan teugen as lid fan ‘n foorlopig komitee ônder foorsitterskap fan mr W.J. van Welderen Baron Rengers om te kommen tot ’t stichten fan ’n provinsjale bond voor anmaak fan woeste grônd en werkferskaffing foor de erbaaiers om soafeul mooglik werkloashyd te weren, later de Friesche Vereeniging Door Arbeid tot Verbetering. Dat duurde tot begin 1896. In de fakature F.C. Wiesenhaan in ’t hoofdbestuur fan Door Arbeid tot Verbetering worde Edo Bergsma, burgemeester fan ’t Bildt koazen.

'Droeve histories' - En dan nimt ’t súksesferhaal fan deuze man inenen ’n dramatise draai. In de Luwter Krant fan 2 maart 1898 het syn frou ’n rou-adfertînsy staan met ’t bericht dat op 24 febrewary Frederik Christoffel Wiesenhaan fersturven is. En in ferskillende landlike kranten is ’n week later ’t folgende bericht te lezen:

‘Droeve histories! Men meldt uit Ferwerd: Ons dorp is in angstige spanning door twee onverwachte sterfgevallen. Den 24sten Febr. overleed vrij onverwacht de secretaris onzer gemeente, de heer Wiesenhaan, en een week daarna, dus 3 Maart, benam zich de gemeente-ontvanger, de heer Sinnema, het leven. Het is thans gebleken, dat eerstgenoemde aan den heer S. een som groot ƒ 3000 uit de gemeentekas had geleend, en vele andere schulden gemaakt. De heer S., overigens een zeer geacht grijsaard, ziende dat zijn goede naam en zooveel meer op het spel stond, nam den toevlucht tot den strop. De deelneming is bij het laatste sterfgeval even groot als de verachting, waarmee gesproken wordt over den secretaris, van wien men een sterk vermoeden heeft, dat hij zich door ‘t innemen van vergif, van het leven beroofde.’

Meskien maar goed dat deuze man niet burgemeester fan ’t Bildt worren is… Ik sien jim fast op 24 novimber in de Van Harenskerk bij Domela op ’t Bildt! 

Buienradar.nl


Laatste columns



Buienradar.nl