Nieuws

Aftellen tot ’De Kraak van de Kluis’ (3)

Burgemeester Kuperus en gemeentesecretaris Brouwer

Door de redactie van de Bildtse Post

Op zaterdag 26 september, om 19.43 uur, wordt de theaterbeleving ’De Kraak van de Kluis’  opgevoerd. Het theaterstuk - geschreven door Hein Jaap Hilarides, geregisseerd door Sjoeke Marije Wallendal - kon vanwege corona niet in de openlucht opgevoerd worden, maar binnen. Om precies te zijn: in de huiskamer van iedereen die een kaartje koopt. Het stuk wordt live gestreamd via internet, en de bezoeker wordt een interactief, multimediale theaterbeleving beloofd. In aanloop naar de première licht de Bildtse Post enkele hoofdrolspelers en mooie verhalen uit, die te maken hebben met de overval op het bevolkingsregister van gemeente het Bildt, in 1943. Vandaag het derde en laatste deel.

Burgemeester Kuperus - In september 1944 vroeg de Duitse bezetter in de omliggende gemeenten rond Leeuwarden om paarden en wagens. Ze hadden die nodig om het door de geallieerden gebombardeerde vliegveld Leeuwarden te herstellen. Burgemeester Kuperus weigerde dit. Daarom moesten hij, zijn vrouw en drie zonen onderduiken. Behalve het gezin Kuperus moesten ook de voltallige secretarie met hun gezin, de wethouders en gemeentesecretaris Brouwer ‘verdwijnen’.

Uit wraak steken de Duitsers op 18 september de woning van burgemeester Kuperus in brand. De brandweer mag komen om de huizen van de buren nat te houden, maar de Duitsers verbieden hen om het brandende burgemeestershuis aan de Statenweg 11 (later bankgebouw) te blussen. De burgemeester en zijn gezin vinden een schuilplaats bij boer Wiltje de Jong aan de Oudebildtdijk. Daar zitten ze tot het eind van de oorlog. 

Gemeentesecretaris Brouwer - Op 18 september 1944 moest dus ook Wiebe Brouwer, gemeentesecretaris van Het Bildt, onderduiken om aan de wraak van de Duitse bezetter te ontsnappen. Brouwer was getrouwd met Afke Brouwer-de Beer, een kleindochter van de Friese schrijver Waling Dijkstra. Zij was onderwijzeres en schrijfster. In 1946 schreef ze over de dramatische dag waarop zij en haar gezin moesten verdwijnen.

Tegenwoordig heeft mevrouw Bögels-Brouwer samen met haar man een huisartsenpraktijk in het voormalige gemeentehuis. Anneke Bögels-Brouwer is op haar beurt weer een kleindochter van de schrijfster van het gedicht Oantinken oan 18 septimber 1944. Voor De kraak van de kluis heeft Hein Jaap Hilarides de tekst op muziek gezet. Het lied wordt gezongen door de spelers Jitze Grijpstra en Marieke Swart en is onderdeel van het livestream-theaterstuk.

Oantinken oan 18 septimber 1944

Dy grize moarn fan d’achttjinde septimber,
Giet dy wol ea wer út myn tinzen wei?
Farwol, myn leafsten: hoe lang moatt’ wy skiede?
Farwol, goed hûs, oant sjen, ta blider dei!

De sinne woe dy moarns troch grize dampen brekke,
Mar koe ’t net rêde en ús hoop fersonk.
It duorre noch in goed healjier ear ’t strieljend
De frijheidssinne oer ús blide Fryslân blonk!

De neare hjerst, dy aaklik bange winter,
It wetter kaam ús oan de lippen ta,
’k Tink oan dy minsken, dy’t, harsels net achtsjend,
De ûnderdûkers trou fersoarge ha!

De bannen, dy’t doe lein binn’, bliuw’ foar ’t libben:
Gjin rang, gjin stân, mar minsken mei elkoar.
Wy sille nea dy tiid ferjitte kinne
En bliuwe ’er, ús hiele libben tankber foar.

Buienradar.nl


Laatste columns



Buienradar.nl