Nieuws

‘De Kraak’: Multimediatheater bij kaarslicht

Door de redactie van de Bildtse Post

Normaal check je voorafgaand aan een voorstelling wel twee keer of je telefoon uitstaat, maar zaterdagavond stond bij ruim 2000 kijkers alles aan: De wifi, de laptop, de speakers en de livestream. Wie daarnaast ook nog de sociale media in de gaten hield, zag dat legio toeschouwers met het bijgeleverde waxinelichtje een geschikte schuilruimte hadden opgezocht om ‘De Kraak van de Kluis’ te beleven.

Kijkers deelden op facebook hun ’thuisbeleving’, zoals Henny Rinsma.

Door Gerard de Jong - Hoe creëer je een gevoel van verbinding en gezamenlijke beleving als iedereen thuis voor de buis een theaterstuk bekijkt? Het beleefpakket bleek een gouden greep: veel kijkers hielden zich trouw aan de bijgeleverde instructies bij de jutezak vol ‘goodies’, variërend van liefdesbrieven van Lolle en Riek, een irpel, thee, chocolaatje, tomatenpuree en ‘t lichy.

‘De Kraak van de Kluis’ van schrijver Hein Jaap Hilarides en regisseur Sjoeke Marije Wallendal was bedoeld als theater op locatie. Door corona ging de hele opzet op de schop en werd gekozen voor een ‘mixed media’-productie, compleet met hashtags als #ikbeleefdekraakzo en #DeKraak2020 om publieksinteractie te stimuleren.

Grote vraag was hoe het verhaal, over de overval op het bevolkingsregister van gemeente het Bildt in 1943, aangepast zou worden aan het digitale podium. Het werd een mix van stukjes live-theater, vooraf opgenomen hoorspel en eerder gefilmde scènes. Het live-theater werd wel als film in beeld gebracht, door het gebruik van split-screens en close-ups. Gezeten in kuubskisten kwamen de hoofdrolspelers voorbij, die vooral via de bakelieten telefoon contact met elkaar hadden.

Door het schakelen tussen live acteren, hoorspel en filmscènes trok de vorm meer de aandacht dan de inhoud. De scènes tussen de gelovige Lolle en zijn Riek waren serieus en doordrongen van het verscheurende noodlot dat hen – door afstand en oorlog gescheiden geliefden – te wachten stond. Het vooraf gefilmde verraad van de verzetshelden, op de boerderij van Liauckama, had weer een element van slapstick.

De kraak van de kluis zelf, tijdens de overval op het gemeentehuis, kwam niet in beeld maar werd als hoorspel gepresenteerd. Na de pauze volgde plots een vooraf opgenomen interviewfragment met Barbara, de echte dochter van Riek. Het kwam wat uit de lucht vallen: ineens zagen we geen personage maar een echte betrokkene, in het hier en nu. Ze vertelde aangrijpend over haar moeders koffer met Lolle’s brieven.

De gehele acteursploeg verdient een compliment: met ongetwijfeld minder ‘screen time’ dan hen in de oorspronkelijke versie bedeeld was, moesten ze elk moment dat ze kregen grijpen. Zonder uitzondering speelde de cast verdienstelijk, niemand viel uit de toon.
Ook de bijrollen werden mooi ingevuld. Marieke Swart was sterk en expressief als Martha, Frans Michael Verhagen speelde met verve de Harlinger boekhouder Piet. En Fred Thoolen speelde vlot ambtenaar Nieboer, die de plattegrond van het gemeentehuis levert aan de verzetsleden.

Theater kijkt heel anders door de lens van een camera: je zit er bovenop en alle kleinigheden vallen op. Je blik even laten afdwalen naar iets naast het podium of een decorstuk was niet mogelijk. Kijken naar hoe de mensen om je heen op het stuk reageren, of je door de publieksreactie laten meevoeren evenmin. Dat moest nu achteraf, via sociale media: de vele foto’s en reacties lieten zien hoe intens ‘De Kraak’ zaterdagavond beleefd is. En dat het een bijzondere theatervorm was, die thuis op de buis te zien was. Aan de Ouwe-Dyk, in Groningen, Zweden en in Chicago. Op hetzelfde moment, bij kaarslicht.

Vervolg

De organisatie van De Kraak van de Kluis meldde maandag dat er een mogelijk vervolg komt op het stuk: “Er zijn contacten met het Fries Verzetsmuseum, het Comité 4 en 5 mei Waadhoeke en scholen. Het materiaal van het stuk kan heel goed voor educatieve doeleinden worden ingezet. De organisatie krijgt ook veel reacties binnen van mensen die het stuk hebben moeten missen. Er wordt daarom naar een datum gezocht voor nog een vertoning van De Kraak van de Kluis.”

Buienradar.nl


Laatste columns



Buienradar.nl