Nieuws

Is dit het oudste historische wapen van het Bildt?

Door de redactie van de Bildtse Post

’Aren út skelpen’ – bijna alle Bilkerts denken hierbij direct aan het Bildtse wapen dat in 1622 in druk verscheen. Het siert nu nog de gevel van huisartsenpraktijk Bögels aan de Van Harenstraat. De  bedenker van dit grietenij- en latere gemeentewapen is de Harlinger graficus Pieter Feddesz, of anders  Pierius Winsemius, de Franeker geleerde voor wie hij de kaart met het wapen tekende. Maar er is  mogelijk een nieuw ’oudste’ wapen, denkt Bildts historicus dr. Kees Kuiken.

Het eerste wapen

Door Kees Kuiken. - Het Bildtse wapen met de wulken en de korenaren heeft zijn bestaansrecht volop bewezen. Toch vermoed ik nu dat er vóór 1622 een ander wapen met onze Friese waddenpolder was verbonden.  Omstreeks 1600 schonken de pachters van de Franeker Landen boven St.-Jacob aan de stad Franeker, hun pachtheer, twee prachtige zilveren bekers met een wereldbol en drie wapens. Een ervan is nu te  zien in Museum Martena in Franeker. De tweede werd in 2007 geveild. Uit de veilinggegevens bleek  toen dat deze beide ’globebekers’ in Noordoost-Duitsland zijn gemaakt.
De wapens staan op een schild dat wordt vastgehouden door een mannetje bovenop de globe: midden  boven de klok van de stad Franeker, links onder het wapen van de hertogen van Saksen en rechts  onder het wapen van Friesland: twee gaande leeuwen.
Je ziet het pas als je het door hebt: het wapen  van Saksen – vorig jaar besproken in de reeks ’60x ’t Bildt op ’t schild’ – past niet in dit rijtje. De  Saksische hertogen waren van 1498 tot 1515 eigenaars van ’t Bildt, dat ze in 1505 lieten bedijken.  Maar na 1515 hadden ze hier niets meer te zoeken, en zeker niet omstreeks 1600.
Ik vermoed dus – en wie het beter  weet mag het zeggen – dat de onbekende zilversmid het Saksische wapen heeft afgebeeld om ’t Bildt een eigen heraldisch gezicht te geven. Op de gevel van wat nu Museum Martena heet, is het al in 1498 in  volle kleuren afgebeeld: gedwarsbalkt van tien stukken (goud en zwart) met over alles heen een  schuinrechtse groene ruitkrans. Als ik mij niet al te erg vergis, is dit ’geleende’ wapen het oudste historische wapen van de polder ’t Bildt.

De globebeker met in de ronde schijf boven het wapen

Buienradar.nl


Laatste columns



Buienradar.nl