Nieuws

100 jaar bibliotheek in St.-Anne

‘‘n Praatsy is soms belangriker dan ‘t lienen fan ‘n boek’

Door de redactie van de Bildtse Post

Meer dan 13.000 boeken staan in de bieb in St.-Anne. En de bieb is ook figuurlijk meer dan alleen boeken. Vaste medewerkers Ali Bronger en Jannie Visser bieden ook steeds vaker een helpende hand op allerlei gebied: “Elkeneen is hier welkom.”

Jannie Visser en Ali Bronger. (foto’s: Ellen Schat)

Door Ellen Schat - Toen directeur Paulien Schreuder van Bibliotheken Noord-Fryslân eind jaren zeventig de opleiding tot bibliothecaris volgde, moest ze een enorme kennis opbouwen. “Van Russische literatuur tot aan astronomie, we moesten echt overal van weten. Daarnaast bepaalden wij ook wat andere mensen tot zich moesten nemen. De bibliothecaris zat achter een bureau en stilte was het devies. Zo ging het in grote lijnen tot in het nieuwe millennium.”

Die bevoogdende houding herkennen ook Ali Bronger en Jannie Visser, die al 32 en 20 jaar in bibliotheken op en om het Bildt werken. Ali: “De bedoeling waar froeger om mînsen fan Saris na Sartre te laiden. Alles ston op alfabet, de maisysromans fan Leni Saris stonnen dus naast boeken fan de Frânse filosoof. ‘t Idee waar dat je je dan feerder ontwikkele souwen.” Ali en Jannie zijn blij dat dit tegenwoordig anders is. “De mînsen soeke nou naar ‘n boek dat se graag leze wille. At dat nou ‘n spannend of romantys boek is, of ‘n boek dat wat dieper gaat. Je leze wer’t je op dat stoit sin of behoefte an hewwe. Dat kin dan ok ‘n tiidskrift weze, of ‘n boek over ‘n lând wer’t je hine wille op fekânsy.” Het contact met de bezoekers is een belangrijk onderdeel van hun werk “‘n Praatsy op ‘e tiid is soms nag wel belangriker dan ‘t lienen fan ‘n boek.”

Wat is onze rol? - Na de economische crisis in 2007 kregen bibliotheken in heel het land niet langer automatisch subsidies, wat volgens Schreuder achteraf gezien een goede ‘wake-up call’ was. “Ons bestaansrecht stond op losse schroeven, daardoor moesten we nadenken: welke functie hebben we eigenlijk in de samenleving?” Er kwam uiteindelijk een nieuwe wet in 2015, die de bibliotheek een veel bredere functie gaf: leesplezier bevorderen, ontwikkeling en debat stimuleren, kennis maken met kunst en literatuur en ervoor zorgen dat iedereen mee kan doen in de samenleving. “Het was zowel een enorme kans als een enorme uitdaging”, stelt Schreuder, die in 2014 naar Friesland kwam. Een van de onderdelen van de nieuwe koers is bijdragen aan digitale geletterdheid. En dat is volgens Schreuder broodnodig. “In ons werkgebied, van Harlingen tot Surhuisterveen, zijn 25.000 mensen digitaal niet vaardig.”

Lokaal en maatschappelijk - De bibliotheek ontwikkelt zich volgens de vier rollen en heeft bijvoorbeeld de Rabobank en het DigiTaalhuis binnen haar muren gehaald. Ook bezoeken leesconsulenten scholen. Maar mensen kunnen ook gewoon binnenlopen met een vraag. Jannie: “We besikje te helpen, en ferwize oars nei in kollega as oare instânsje. En stil hoecht ‘t hjir net mear te wêzen.” De bieb wordt momenteel nog meer lokaal verankerd. Schreuder: “Dat zit ‘m in samenwerking met lokale partijen zoals SWO en Bildts Aigene, maar ook in samenwerking tussen bibliotheken van St.-Anne en Hallum en de vaste gezichten die er voortaan werken, zoals Ali en Jannie.”

Klassieke bieb - Tegenwoordig worden de boeken in ‘werelden’ ingedeeld, zoals Spanning & Avontuur, Young Adult en Romans & Literatuur. Met de komst van internet is de informatieve collectie teruggebracht, de bibliotheekmedewerkers lopen rond om vragen te kunnen beantwoorden en de boeken worden via de self-service uitgeleend. Een grote verandering is ook de Fryslân-brede roulatie van boeken, uniek in Nederland op deze schaal, waardoor alle boeken uit de Friese bibliotheken aangevraagd en gelezen kunnen worden. Het aantal leden in Noord-Fryslân en ook St.-Anne is redelijk stabiel, weet Schreuder. “Daarin speelt ook mee dat Bibliotheken Noord Fryslân boetevrij is geworden. We raakten veel jongeren kwijt doordat ze boeken regelmatig te laat inleverden en dus een boete kregen, waarna hun ouders het lidmaatschap opzegden. Nu houden we de jongeren in de bieb.”

‘Hest ok ‘n leuk boek?’ - De vraag die Ali en Jannie het vaakst horen is nu nog: ‘Hest ok ‘n leuk boek?’ Meestal is doorvragen niet nodig, want ze kennen hun klanten voor een groot deel. Tijdens de sluiting vanwege de coronacrisis vertrouwden veel leden op de keuzes die zij maakten voor met name ouderen. “Zoek maar wat uit”, stie dan in ‘t oanfraagformulier.”, aldus Jannie, die de boeken vervolgens in de gang klaarlegde. “En we hearre faak werom dat se d’r bliid mei wiene.” Bij minder zelfredzamen worden boeken zelfs thuis gebracht: de Bibliotheek aan Huis. Ouderen genieten erg van boeken, merken Ali en Jannie. Ali: “At dat niet meer kin is dat swaar. Gelukkig binne d’r ok groat-letterboeken en lústerboeken, die binne bot in trek.”

Woensdag 6 oktober viert de bibliotheek St.-Anne haar 100-jarig jubileum. Binnenkort is meer informatie te vinden op ontdekdebieb.nl.

Paulien Schreuder.

Buienradar.nl

Bildts Filmhuus:



Podcast Nag even Bildts:


Laatste columns



Buienradar.nl