Nieuws

Fotoboek ‘Knypoog naar ’t ferleden’ is een succes

‘’t Bildt het niet ‘n soad gehaimen meer foor mij’

Door de redactie van de Bildtse Post

Hij liep al langere tijd met het idee om, maar vorig jaar kwam het er echt van: een nieuw Bildts fotoboek. In ‘Knypoog naar ’t ferleden’ zet Jelke de Jager nieuwe foto’s van plekken op het Bildt naast oude foto’s uit de archieven. Zo is in één oogopslag te zien hoeveel er wel niet veranderd is.

Jelke de Jager

Stannebuurtster Jelke de Jager (69) is een wandelend fotoarchief. Als zelfverklaard ‘hobby-fotograaf’ en vrijwilliger van Bildts Aigene ôfdeling History, kent hij bijna elke foto die ooit bij Bildts Aigene ingebracht en gedigitaliseerd is. “Wij doen ’n prot fotopresintasys foor SWO. Dan make wij ’n PowerPoint met ouwe foto’s. Ik hew mappen fol foto’s, soa’n 900 dink ik. Se binne per dorp rangskikt, soadat de presintasy in elk dorp weer âns is. ’t Is machtig en heel dankber werk om soa’n presintasy te geven. ‘Oh, motst kike, der weunde die en die!’ De reaksys binne altyd enthoesjast.”

De Jager kent zoveel foto’s, dat hij dacht: ‘der mot ik meer met doen’. “Doe hew ik ’t met Ali Bronger opnommen. ’t Waar ok al even leden dat d’r ’n fotoboek ferskenen is, ‘Kike na Kikys’ waar de leste. Piet Bootsma liet mij ’n boek sien fan Sneek, ‘fan âld nei nij’. “Dut is ‘t”, docht ik drekt, “soa mot ’t worre, maar dan moderner.”

Toen kon het grote selecteren beginnen. “Wij hewwe ’n seleksy maakt fan soa’n 375 foto’s. De meesten mosten opnij skend worre, ’n bealgfol werk. Jan de Groot het de teksten bij de foto’s maakt en mooie anekdotes opfist, der ferdient hij ’n plúm foor. En dat geldt ok foor Monique Dijkstra, die’t de formgeving prachtig fersorgd het, en Jan Keizer die’t met syn ‘drone’ luchtfoto’s maakt het.”

De Jager’s werk is opvallend, omdat hij eerst nooit zo met het verleden bezig was, vertelt zijn vrouw Anneke. “Jelke waar nooit soa met froeger doende. Dat is feranderd doe’t-y bij ’t Bildts Dokumintasysintrum kwam in 2011. Hij het heel wat lopys maakt foor dut boek. Ik waar him gau ’s kwyt op sundegoffen, en niet alleen sundegoffen!”

Want 375 ‘nieuwe’ foto’s maken, om ze bij oude foto’s te zetten, is een hele klus. De Jager: “Foor een foto, op Nij Altoena, hew ik wel tig keer de deur út weest. En elke keer ston ’n gele auto krekt in de ‘baan’ fan de foto. Die wou ik d’r niet op hewwe fansels, dus hew ik wel fijf keer werom weest. ’t Selde had ik met ‘t Kerkplain in Froubuurt, dat ston ok altyd fol. Doe hew ik d’r sundegoffen froeg ’s hine weest. ’t Bildt het deur al die lopys niet ‘n soad gehaimen meer foor mij!”

In het boek staan van het ene dorp meer foto’s dan van het andere dorp. “Fan St.-Anne binne d’r feerweg de meeste foto’s. Dat is ok loochys, met de meeste inweuners. Fan Nij Altoena binne d’r gewoan minder, of in elk gefal minder bewaard bleven. In ’t boek hewwe wij de foto’s bewust niet op dorp set, âns blâdert elkeneen gau na syn aigen dorp. Wij wouwen d’r ’n mooie miks fan make.”

Het boek vond na het verschijnen media november vorig jaar gretig aftrek. Zozeer zelfs, dat het boek onlangs uitverkocht geraakt is. Bildts Aigene buigt zich nu over een tweede druk. De Jager weet wel waarom de 300 boeken zo snel verkocht raakten: “De hang na froeger, h’n? ’t Binne ouwe foto’s, nostalgy. Dat trekt ’n prot mînsen an. Maar fersin dij niet, ok jongeloi fine ’t mooi.”

Het boek maakt inzichtelijk hoeveel er op het Bildt veranderd is. Ook De Jager zelf kwam nog voor verrassingen te staan. “Ik most soms wel drie keer kike, soa waar ’t feranderd. Nim ’t Strandhuis der Bildtpollen. “Hier klopt wat niet,” docht ik doe’t ik d’r foor ston. De ouwe foto die’t ik had waar fan 1910. Ik wou de nije sitewasy ok soa fastlêge, maar doe bleek dat de brûg ferlaid is. De foormalige deurgaande dyk op de foto fan doe, is nou part fan ’t hiem.”

Het is ook wat hem het meeste opviel bij het maken van dit boek: “Ja, de diken. D’r staat feul meer asfalt op de foto’s tunworig. Froeger waren ’t allegaar smâle dikys en padsys. Met ’t feule ferkeer fan nou is d’r ok feul meer dyk. “Haal ’t ônderste stik dyk d’r maar ôf, saai ik gau ‘s, doe’t wij ’t boek opmaakten.”

De Jager mist zijn vrijwilligerswerk voor Bildts Aigene heel erg. “Elke woensdegoverdâg sitte wij der genoeglik bijnander. Foto’s sortere en inskenne, spullen ônderbringe en bekike, of informasy over de geskidenis geve an mînsen die’t der neskierig na binne. ’t Is spitig dat dat deur korona even niet kin. Maar ik sit niet stil: ik hew al weer nije fotopresintasys klaar. Ik hoop dat ik, tegaar met Sander Nieuwhof of Frootje de Weerd, gau weer met de foto’s bij de mînsen lâns kin.”

Buienradar.nl

Bildts Filmhuus:



Podcast Nag even Bildts:


Laatste columns



Buienradar.nl