Nieuws

Genomineerde Nynke Agnes Postma pleit voor toelaten zout water

‘We moeten een nieuwe relatie met de zee aangaan’

Door de redactie van de Bildtse Post

‘Verstop’ de zee niet langer achter de dijk, maar maak gebruik van haar kracht. Om Fryslân ook in de toekomst leefbaar te houden en te beschermen tegen de stijgende zeespiegel, zouden we water moeten binnenlaten. Het land kan zo door opslibbing verhoogd worden en op de lange termijn profiteert de landbouw ervan. Dat betoogt de 25-jarige Nynke Agnes Postma van Ouwe-Syl in haar scriptie, die genomineerd is voor een LC Award.

Nynke Agnes Postma

Door Gerard de Jong - Na diverse omzwervingen woont de in Leeuwarden geboren en in Stiens getogen Nynke op Ouwe-Syl, dicht bij haar geliefde Wadden. ‘Sterk Water’ heet de scriptie die ze schreef voor haar opleiding Ruimtelijke Ontwikkeling aan hogeschool NHL Stenden. “Als onderdeel van een nieuwe generatie ontwerpers heb ik een verantwoordelijkheid om na te denken over klimaatverandering. Eén van de oplossingen tegen de stijgende zeespiegel - ik ga daarbij uit van de door de overheid verwachtte één meter zeespiegelstijging in 2100 - is het water toelaten en juist de kracht ervan te benutten, in plaats van de zeedijk steeds maar te verhogen.”

Heroïsch is het natuurlijk wel: de strijd tegen het water. Het zit in het DNA van dit land. Maar met de klimaatverandering en verontrustend snel stijgende zeespiegel, is ‘vechten’ tegen het water op de huidige manier volgens Nynke Agnes Postma water naar de zee dragen. “Het is niet langer houdbaar om de dijk steeds maar hoger te bouwen. In onze omgang met de zeespiegelstijging zie ik twee reacties. De eerste is vluchten: dan zouden we Fryslân ‘opgeven’ en teruggeven aan de zee. Dat wil niemand, daarvoor is dit gebied te uniek en waardevol. De tweede reactie is vechten: zorgen dat het land bewoonbaar en leefbaar blijft óndanks de zeespiegelstijging. Dat gaat niet door de dijk alleen verder op te hogen: dat is op langere termijn geen oplossing. De risico’s op verzilting, vernatting en overstromingen neemt toe als de afstand tussen onze bodem en de zeespiegel groter wordt. Dat houdt een dijk alleen niet tegen. We moeten heel anders gaan denken over dit probleem.”

“Voordat ik mijn onderzoek begon had ik hele andere verwachtingen van de uitkomst. Ik dacht bijvoorbeeld in al mijn naïviteit dat het Bildt lager dan de zee zou liggen, als polderland achter de zeedijk. Maar het blijkt dat door het opslibben van de Middelzee het land hier juist hoger ligt. Het Bildt is bij een overstroming vanwege de hoge ligging daarom relatief veilig.
Toen wist ik dat opslibbing een oplossing zou kunnen zijn in de strijd tegen de dreiging van zeespiegelstijging. Maar ook het Bildt zal uiteindelijk door de effecten van zeespiegelstijging worden bedreigd. We moeten ons er hard voor maken dat we hier kunnen blijven wonen en werken. Dat kan ook, maar het vergt een terugkeer naar hoe onze voorouders het deden. Zij hebben hier honderden jaren gewoond en gefloreerd zonder die grote zeedijken.”

Postma pleit daarom voor een nieuwe relatie tussen mens en zee. “We zijn onze band met de zee vergeten. De zeespiegelstijging zet door. Maak gebruik van de kracht van de zee, in plaats van de zee achter de dijk weg te stoppen. Door gecontroleerd zeewater toe te laten kan het land door natuurlijke aanwas van slib opgehoogd worden.
Dat is op termijn ook voor boeren een voordeel. Het land is daardoor minder gevoelig voor verzilting en natte omstandigheden. In Noord-Groningen zijn daarom al pilots met het ophogen van landbouwgronden met slib. Deze hogere ligging geeft het voorbestaan van de landbouw meer kansen in de toekomst. Na zes, zeven jaar is zilte grond door de regen weer zoetgespoeld en kan het weer voor landbouw gebruikt worden. Ik begrijp dat boeren op deze iets hogere gronden er nu misschien nog niet aanwillen, maar het is een investering in de toekomst.”

Volgens Postma is er een cultuuromslag nodig. “Klimaatverandering en de zeespiegelstijging gaan niet weg. We zullen daar mee moeten leven, en dat vereist een cultuuromslag, een andere manier van denken. De tijd is nu misschien nog niet rijp, maar het moment komt er snel aan dat het toch echt anders zal moeten. Ik hoop echt dat mijn onderzoek bijdraagt aan een maatschappelijke discussie hierover.”

Nynke Agnes Postma’s scriptie is genomineerd voor een LC Award. Stemmen kan door naar www.lc.nl/awards te gaan, haar filmpje te bekijken en op het hartje te klikken.

Buienradar.nl

Bildts Filmhuus:



Podcast Nag even Bildts:


Laatste columns



Buienradar.nl