’Laat zien wat je in huis hebt, stá ervoor’

1843-burgemeester-hayo-apothekerHij wist vooraf dat het maar tien maanden zouden zijn, maar het waren wel tien bijzondere: de in Loppersum geboren Hayo Apotheker (68) werd de eerste  burgemeester van de nieuw gevormde gemeente Waadhoeke. De ervaren bestuurder heeft het goed naar zijn zin gehad. Vooral de zoektocht naar wat  Waadhoeke is hield hem bezig. Een laatste gesprek met de waarnemend burgemeester (”ik zeg liever opstartburgemeester”), voordat Marga Waanders dinsdag het stokje overneemt.

Door Gerard de Jong - ”Ik heb net mijn bureau opgeruimd. Voor mijn opvolger nog wat dossiers klaar, en staan er wat boeken. Eentje daarvan is ’n Uytland Gheheten Bil, over de geschiedenis van het Bildt. Die hoort er zeker bij. En ik heb net (gisterochtend, red.) afscheid genomen van mijn collegeleden. We zijn  in korte tijd echt een team geworden. Zaterdag gaan we nog samen uit eten, en dan is het klaar.
Ontspannen - Acht jaar geleden was ik ook eerst waarnemend burgemeester van de nieuwe gemeente Súdwest-Fryslân. Maar ik stond er nu persoonlijk heel anders in. Daar wilde ik na dat ene jaar als waarnemer heel graag blijven. Hier wist ik dat het met tien maanden klaar zou zijn. Dat zorgde voor een  zekere ontspanning, ik was niet ook bezig met de volgende stap in mijn carrière. Ik ben ook een aantal jaar ouder nu. Dus ik kon me hier volledig richten op het stimuleren en coachen.
De kaart van Waadhoeke - Het is altijd zoeken bij een nieuwe gemeente. Die positionering - hoe zet je jezelf neer - en een zelfbewustzijn creëren, daar draait het in het begin echt om. Waarom ben je wat je bent? Daar moet een visie achter zitten. En dat moet je uit kunnen leggen. Waardering begint nooit bij  anderen, dat begint bij jezelf. Kijk naar de kaart van Waadhoeke (die bij Apotheker groot aan de muur hangt, red.) en vergeet de vorige gemeentegrenzen.  Dat is een leuke oefening die we hier ook hebben gedaan. Wat zie je dan? Ik zie een stad in het westen, een oostflank met de grotere dorpen zoals St.- Anna, Berltsum en Dronryp, in het zuiden kleinere dorpen en in het noorden landelijk gebied. Je gaat niet herindelen om de paspoortverstrekking beter te  laten verlopen. Dat redt zich wel. Je herindeelt omdat je een visie hebt op het gebied als geheel. Gebruik het eerste jaar zeker om die visie uit te bouwen. En  schuw niet om je goede kanten te benoemen: laat zien wat je in huis hebt. Stá ervoor. 
Hoge tolerantie - Voor de gemeenteraad was het eerst aftasten. Niet alleen kwamen de raadsleden in een veel grotere gemeente terecht, hun eigen fractie was al nieuw, met nieuwe gezichten. En het is nog steeds wennen soms. Maar we zijn ook nog maar net begonnen. Ik vind dat deze gemeenteraad een  hele hoge tolerantie heeft; er moet echt heel wat gebeuren voordat men kwaad wordt. Natuurlijk gebeurt er wel eens wat, maar dat is ook onderdeel van het  spel. Het mocht van mij soms wel wat steviger.
Een gebied moet ’kloppen’ - Ik geloof echt dat Waadhoeke meer is dan de som der delen. Ook het Bildt wordt vooral beter van de herindeling. Kijk naar wat je hebt: een sterke landbouw, veel bedrijvigheid, een prachtig winkelcentrum als St.-Anna, en dat mooie landschap. Op veel terreinen hoef je nu als kleine gemeente niet meer te concurreren met andere gemeenten. Neem de glastuinbouw. Alle drie de vorige gemeentes kenden die discussie wel: waar moeten  we de glastuinbouw huisvesten? En kan dat wel in onze gemeente? Dat heb je nu niet meer. Je kijkt nu naar het hele gebied van Waadhoeke en zegt: dáár willen we dat hebben. Een gebied moet wel ’kloppen’, ook voor de taal. Het klopte niet toen Minnertsga in 1984 bij het Bildt kwam, alleen om de  10.000 inwoners te halen. Het Bildt is nieuwland, de rest oudland. Als gebied – als geheel – klopt Waadhoeke. Het heeft alles.
Bildtse ambtsketen - Sinds de eerste vergadering draag ik de ambtsketen van de voormalige gemeente het Bildt. Naast dat het de meest handzame ketting  van de drie was, koos ik daar ook voor omdat het Bildt geografisch het verst van Franeker ligt. Ik heb het gebruikt als symbool voor balans. Ik denk dat veel  angst die Bilkerts hadden voor de herindeling ongegrond is gebleken. De energie van de Bilkerts heb ik dit jaar zeker gemerkt.
Taal is ook landschap - En het Bildts blijft wel, heus. Het zal wel eens inzakken, maar daarna komt het wel weer terug. Dat heeft ook met het landschap te  maken. Het Bildtse land, dat blijft. Die serene rust - ik word nu bijna poëtisch, vergeef het me - dat prachtige landschap dat toch ook leefbaar is, het  ’tweiduuster’ (Drents voor schemering, red.) dat over de klei valt: als je daar woont wil je er toch nooit meer weg? De Bildtse taal zit ook dáárin, in het land.  Taal is nooit maar alleen een taal, het hoort bij het landschap. Als ik in het Groninger Hoogeland begin ik ook altijd extra Hoogelands te praten. Dat gaat  vanzelf.
Noorderling - Terug naar Groningen om te wonen zal ik niet doen. Ik woon naar volle tevredenheid in de Alde Feanen. Ik ben in 25 jaar (in 1993 werd Apotheker burgemeester van Leeuwarden, red.) ook helemaal ver-Friest. Ik blijf een noorderling, en heb nog enkele functies waardoor ik in Leeuwarden en  Groningen blijf terugkomen. Het is niet erg als ik als burgemeester vergeten word; zo hoort dat ook te gaan. Al hoop ik wel dat ze deze eerste burgemeester van Waadhoeke volgend jaar weer een uitnodiging voor de PC sturen!”

Zie ook het artikel: Waadhoeke neemt afscheid van Hayo Apotheker

Bildtse Post