Teleurstelling en frustratie onder bewoners op eerste inspraakavond over herindeling

1324-inspraakavond-herindeling‘Jim hewwe al ’n beslút nommen en lústere niet naar ôns’ - De Bildtse gemeenteraad hield maandagavond de eerste van acht bijeenkomsten met de bevolking over de herindelingskwestie. Vier fractievoorzitters probeerden uit te leggen waarom herindeling de enige optie is, één pleitte voor samenwerking. Maar geen van de vijf kon voorkomen dat het gros van de zaal teleurgesteld naar huis ging. “De herindeling wort ôns deur de strot doud.  Jim lústereniet naar ôns.”

Door Gerard de Jong - “Het lijkt erop dat de boodschap van de noodzaak tot herindeling nog niet echt goed is overgekomen,” stelde spreekstalmeester  Jaap Jepma aan het eind van de avond eufemistisch vast. De meerderheid van de raad – Werkgroep het Bildt, CDA, PvdA en VVD – had het tot hun missie gemaakt om de Bilkerts om begrip te vragen voor hun standpunt: dat herindeling de enige oplossing is. Daarin slaagden ze bij lange na niet.De  vijf partijen kregen enkele minuten om hun standpunt kenbaar te maken. De vier voorstanders van fusie zeiden vooral dat herindeling onvermijdelijk is  geworden. Krimp, vergrijzing, de druk op gemeenten vanuit het rijk om steeds meer taken uit te voeren. Hillie Blaak (PvdA): “Het kan niet anders. Wij willen niet het risico dragen dat we over een paar jaar moeten zeggen: ‘Jammer, maar we zijn failliet’. Ook voor het ‘Bildts aigene’ liggen er wel degelijk kansen. Elke gemeente heeft een eigen identiteit die het wil beschermen. Méér geld voor de Bildtse cultuur kan in een nieuwe gemeente, want je hoeft bijvoorbeeld niet vier keer een burgemeester en wethouders te betalen.”
De VVD en het CDA waren al snel voor herindeling. “Ik roep de Bilkerts op om met een warm hart en koel hoofd voor fusie te gaan,” zei VVD’er Jaap de Haan, hartstochtelijk pleitbezorger van fusie. Anders ligt dat voor Werkgroep het Bildt. Vorig jaar verliet raadslid Frans van der Mossel na jaren trouwe dienst de partij, omdat hij zich niet met het herindelingstandpunt kon verenigen. De zaal was dat duidelijk nog niet vergeten (“Hij waar de enige die’t de rûg recht houwen het”). Fractievoorzitter Sydo de Jong was open over de worsteling binnen zijn partij: “Onze hartenwens was om door samenwerking  zelfstandig te blijven. Waarom zijn we dan toch van standpunt veranderd? Omdat de situatie, de wereld om ons heen, is veranderd. Zelfstandigheid is geen optie meer. Het is niet het sublieme ideaal, maar het is onvermijdelijk. Daar moet je niet voor wegduiken.”
Toch liep het gevoel van de aanwezigen dat men niet serieus genomen wordt als een rode draad door de avond. ‘Jullie hebben al een besluit genomen’, ‘waarom zijn deze inspraakavonden niet eerder gehouden’, en ‘dit is minachting van de bevolking’. Griet de Boer, fractievoorzitter van het CDA, riep dit wantrouwen over zichzelf af. In haar openingspraatje zei ze te begrijpen waarom, volgens een onderzoek van deze krant, 72% van de mensen tegen  herindeling is. “As jo gjin kinnis hawwe, jo de krante net lêze en de ‘ins en outs’ net witte, dan fernuveret my dat neat.” Voor veel mensen voelde dit als  belediging (“jou doene as at wij onnoazel binne”); hoon viel haar ten deel.
De enige partij die tegen herindeling is, Frije Bilkerts, spinde er garen bij. Leendert Ferwerda kreeg als enige de hele avond applaus. Hij hield de zaal voor dat samenwerking nog altijd mogelijk is, en rekende zich alvast rijk met de ‘steun’ van Harlingen, waar over een week een referendum gehouden wordt. Ferwerda is er zeker van dat Harlingen ook voor samenwerking kiest; hét moment volgens hem om samen met Harlingen op te trekken en Menameradiel en Franekeradeel te zeggen dat samenwerking het hoogst haalbare is. “De groate meerderhyd fan 72% het groat gelyk. De andere pertijen sêge dat d’r niks meer te kiezen is. Maar Den Haag en de provînsy geve nag alle rúmte foor selsstandighyd. Wêrom souwe wij dat dan niet kinne? Wij wille ’t Bildt niet sels opheffe. Ik loof in samenwerking.”
Wat bij de aanwezigen na afloop overheerste was een gevoel van teleurstelling. Geen enkele van de vijf partijen kon de zaal de voor- en nadelen van een herindeling goed uitleggen. Gerda Hamstra verwoordde het best wat velen dachten: “Ik ben enorm geschrokken van wat ik vanavond heb gehoord. Het gemeentebestuur heeft achterover geleund en heeft het laten gebeuren. Je moet de mensen op het Bildt niet onderschatten. Maar wij zijn niet goed voorgelicht. Wat zijn de voors en tegens? Wat zijn de gevolgen van herindeling of samenwerking voor de belasting, voor onze voorzieningen?” Voor het eerst waren alle vijf de partijen het deze avond eens: “we weten het niet”. Niemand weet hoe een fusie of zelfstandigheid financieel uit gaat pakken of wat het voor de voorzieningen betekent. De voorstanders van herindeling zeiden dat niet onderschat moest worden hoeveel er op de gemeente af gaat komen. De tegenstanders zeiden dat het inderdaad allemaal ongewis is en het in een grotere gemeente niet per se beter is.
Burgemeester Krol zei dat het Bildt bij zelfstandigheid op termijn ook voorzieningen in de verkoop moet doen, zoals in andere gemeenten gebeurt: “Dan  zijn we nagenoeg failliet.” Maar geen van de fractievoorzitters kon datgene geven waar het meest om werd gevraagd: wat zijn de gevolgen, voor ons  Bilkerts? “Ik bin ontsettend teleursteld. Jim komme ôns hier fertellen wat beter is foor ôns, maar jim lústere niet naar ôns,” zei Bauky Luinstra aan het eind. Sjouke Lep stelde het tot besluit nog scherper: “Jim lústere wel, maar jim hewwe jim beslút al nommen. Dat fyn ik gyn stijl.” Waarmee duidelijk werd dat onder de Bilkerts het ‘begrip’ voor de keuze voor herindeling, waar de meeste partijen op hadden ingezet, ver weg is.

Bildtse Post